Spijsverteringskanaal vogels: Hoe verteerd een vogel zijn voedsel

Door DaniëlleC
Vrijdag 17 Oktober 2014

De vertering bij vogels werkt heel anders als bij de mens, het verteringskanaal bevat organen die andere dieren niet hebben. Papegaaien, parkieten en andere vogels hebben bijvoorbeeld een krop en een cloaca.

Eten en slikken
Vogels zoeken vooral in de ochtend en in de avond naar voedsel, maar ook overdag kunnen ze eten. Een vogel stopt met eten als hij vol zit en zal zich zelf dan ook niet overeten.

Door middel van de snavel neemt de vogel zijn voedsel op, een vogel slikt het voedsel in zijn geheel door of maalt het en stukje met zijn snavel, zoals kromsnavels doen. Er zijn ook vogels die het voedsel kapot slaan tegen stenen, zodat er kleinere stukjes ontstaan. Veel vogels brengen hun kop lichtjes naar achter tijdens het slikken, de tong zorgt ervoor dat het voedsel de juiste richting op gaat.

Spijsverteringsstelsel vogel

De krop
Via de slokdarm komt het voedsel in de krop terecht. In de krop wordt het voedsel geweekt tot het zacht is. Vogels hebben geen tanden om het voedsel fijn te malen, de krop is daarom erg belangrijk. Per vogelsoort verschilt de vorm en de grootte van de krop. Jonge vogels worden door de ouders gevoerd met geweekte voedsel uit de krop.

De magen
Vanuit de krop gaat het voedsel naar de kliermaag, hier worden de maagsappen toegevoegd. Na de kliermaag gaat het voedsel naar de spiermaag. De spiermaag bestaat uit twee schijven die langs elkaar heen gaan. Door middel van maagkiezel en het heen en weer gaan van de spiermaag wordt het voedsel fijn gemalen, zodat de noodzakelijke voedingsstoffen vrijkomen en kunnen worden opgenomen door het lichaam. Vanuit de spiermaag gaat het voedsel naar de dunne darm.

De dunne darm
De dunne darm bestaat uit drie delen, de twaalfvingerige darm, de jejunum en de ileum. In de twaalfvingerige darm worden een aantal enzymen toegevoegd die afkomstig zijn van de alvleesklier. Deze enzymen zorgen voor de afbraak van eiwitten, vetten en koolhydraten. Voordat deze stoffen kunnen worden opgenomen via de darmwand moeten ze eerst worden gesplitst. De eiwitten worden gesplitst in aminozuren. De vetten worden gesplitst in vetzuren en in glycerol. De koolhydraten worden gesplitst in enkelvoudige suikers (monosacchariden). In het jejunum wordt door de galblaas gal afgescheiden. In gal bevindt zich een enzym plaats dat zetmeel splitst in enkelvoudige suikers. Ook zorgt de gal ervoor dat de vetten worden geëmulgeerd, dit betekend dat het oppervlakte van het vet vergroot wordt, zodat de vetten beter verteerd kunnen worden. In het ileum wordt de gal voor een gedeelte aan de darmwand onttrokken en naar de lever getransporteerd, zodat het kan worden hergebruikt.

De blinde darm
Vogels hebben twee blinde darmen. Deze twee blinde darmen zorgen ervoor dat de ruwe celstof wordt afgebroken. Het afbreken van de ruwe celstof gebeurd onder invloed van enzymen en bacteriën. Ruwe celstof bevorderd de vermenging van verteringsstappen. Als de enkelvoudige voedingsbestanddelen (aminozuren, vetzuren en monosacchariden) door de darmwand zijn gegaan worden ze opgenomen in het bloed. De openingen van de blinde darmen bevinden zich daar waar de dunne darm overgaat in de dikke darm. De dikke darm is bij vogels in het algemeen vrij kort en gaat over in de cloaca.

De caeca
De caeca (wordt ook als ceca gespeld) zijn twee zakjes die zich bevinden op de plek voor de dunne darm en de dikke darm bij elkaar komen. De caeca zijn niet op de afbeelding te zien. De caeca absorbeert het water uit het voedsel en sluit de spijsvertering af. De grootte van de caeca verschilt per vogelsoort. Bij sommige vogelsoorten helpt de caeca bij het afbreken van stoffen als cellulose.

De cloaca
Vogels bezitten niet over een blaas, de urine wordt via de nieren en de urineleiders naar de cloaca afgescheiden. De lozing van de urine en de ontlasting gaat meestal samen. De cloaca is de uitgang voor ontlasting en voor de eieren of zaadcellen. De ontlasting ziet er meestal uit als een bruinachtig wormpje in een waterige substantie.

ijsvogel eet vis